ACCPress.com – تازه های حسابداری

فرصت ها و تهدید های اجرای IFRS در صورت های مالی شرکت ها(بخش سوم وآخر)

  • دسته بندی: اخبار مجامع حرفه اي, مقالات تخصصي

ایران و استانداردهای بین المللی گزارشگری مالی IFRS

مصطفی دیلمی پور-  عضو جامعه های حسابداران رسمی ایران و آمریکا
برجام که امضا شد، ظاهرا دو گروه به وجد آمدیم، ما و آنها. ما به خاطر بر طرف شدن خطر جنگ در آن زمان و تعامل محدود اقتصادی و تجاری با دنیایی غیر از ترکیه، امارات متحده عربی، چین و روسیه. آنها هم شادمان شدند، تجار و دلالانی از این سوی و آن سوی راه افتادند تا از فرصت محدود به دست آمده بهترین استفاده را ببرند.


آخر تا ادغام ما در اقتصاد جهان راه درازی در پیش است. حرفه ما نیز از این تب و تاب بی بهره نمانده و مدتی است که استفاده از واژهIFRS با تلفظ صحیح یا اشتباه آن! به شکل تصاعدی رو به تزاید گذاشته است. پیش از آنکه استانداردهای بین المللی با آخرین ویرایش شان ترجمه و توسط نهاد تدوین استاندارد لازم الاجرا شود، گروهی عزم کردند که کلاس آموزش IFRS در اینجا برگزار کنند و گروهی دیگر عزم کردند که برای ما حسابداران رسمی ،کلاس آموزش با مدرسان خارجی در آن سوی آب ها برگزار کنند که گفت وگوی فتحعلی شاه قاجار با میرزا آغاسی وزیرش و داستان چاه آب را به ذهن متبادر می کند.
برخی هم گفتند که به اعتبار بند ۸ مقدمه ای بر استانداردهای حسابداری سازمان حسابرسی خودتان بروید و IFRS را انجام بدهید. بند مذکور می گوید در مورد موضوعاتی که استاندارد حسابداری مربوط به آنها صادر نشده است، صورت های مالی باید بر مبنای یکی از رویه های متداول حسابداری تهیه و ارائه شود. یعنی اینکه در غیاب استانداردی برای موضوعی خاص حسابدار مجاز است که استاندارد حسابداری هر کشور معتبر حرفه ای را که مایل باشد انتخاب و به کار گیرد. به نظر می رسد که در تهیه بند مذکور پیش فرضی وجود داشته مبنی بر اینکه ما حسابداران همگی زبان خارجی در حد ترجمه درست استاندارد حسابداری به عنوان متن حرفه ای می دانیم و درک مشترکی از متن و ترجمه آن خواهیم داشت. واقعیت چنین نبوده است. متن حرفه ای که هر واژه آن بار خاص مالی و حقوقی دارد باید با دقت لازم ترجمه و تدریس شود. آیا کسانی که در ایران امروز به تدریس IFRS مشغول شده اند، معیارهای مورد قبول بنیاد IFRS را برای این کار دارند. یعنی فارسی خوب بلدند؟ چنان تسلطی به زبان انگلیسی دارند که واژه های حرفه ای موجود در متن استانداردها را با مسامحه ترجمه نکنند؟ حسابداری را در آن حد بلد هستند که بی نقص استانداردها را درک کنند؟
اگر ترجمه درست، بی نقص و سالم استانداردهای بین المللی حسابداری و تفسیرهای مرتبط معتبر در دسترس جامعه حرفه ای حسابداران ایرانی قرار داده شود، انتقال به آن استانداردها با کمک حسابداران رسمی ایرانی و بدون طی دوره با مدرسان خارجی انجام خواهد گرفت.
اخیرا تعدادی از آخرین ویرایش ۱۰ استاندارد بین المللی حسابداری که توسط سازمان حسابرسی ترجمه شده ولی به نظر نهایی نشده، به دستم رسیده و آنها را خوانده و با متن در دسترس استانداردهای بین المللی مطابقت دادم. هرچند که این ترجمه متون نسبت به ترجمه های قبلی مورد جرح و تعدیل قرار نگرفته و بسیار بهتر ترجمه شده است، اما همچنان دارای ایرادات مفهومی به عنوان استاندارد می باشند. این دیگر برعهده نهاد تدوین کننده استاندارد در ایران است که راهی پیدا کند که ترجمه استانداردهایی که از این به بعد به روزرسانی یا ترجمه و منتشر می شود، عاری از هرگونه اشتباه ناشی از اشتباه باشد!
نمی خواهم بگویم ما اهمال کردیم، ما تاخیر کردیم که پس از سال ۱۳۹۲ که استفاده از استانداردهای بین المللی حسابداری در مجمع عمومی سازمان حسابرسی تصویب شد، کاری کارستان انجام نشد. سازمان حسابرسی، سازمانی دولتی و همچنان دارای محدودیت های مربوط به خود است و سازمانی است که به رغم استقلال مالی به بیان خود، نهایتا مرتبط به مجلس و دولت است، حالاهرمجلس و دولتی که مصدر کار باشد. در آن سوی بورس اوراق بهادار تهران قرار گرفته که متولی بازار سرمایه است و می خواهد که ما را با بازار جهانی سرمایه با شفافیت مالی پیوند دهد. بنابراین مقرر کرده که در سال ۱۳۹۵ صورت های مالی بانک ها، شرکت های بیمه و شرکت های با سرمایه بیش از ۱۰۰۰۰ میلیارد ریال صورت های مالی بر مبنای IFRSتهیه کنند.
با آنکه متولیان بورس اوراق بهادار تهران بسیار پر تلاش هستند، اما لازم است توجه شود که مثلاتهیه صورت های مالی شرکت های بیمه فقط استفاده از IFRS4 نیست. مگر تهیه صورت های مالی شرکت های بیمه استفاده از استاندارد مربوط به دارایی های ثابت سرمایه گذاری ها، رویه های حسابداری تغییر در برآوردها و اشتباهات، ذخایر کاربرد ندارد؟
سال ها است که با استناد به بند ۹ همان مقدمه ای بر استانداردهای حسابداری مبنی بر اینکه در مواردی که قوانین آمره، رویه مشخصی برای نحوه عملی حسابداری موضوعات خاص مقرر کرده است، در تدوین استانداردهای حسابداری مربوط، تمهیدات مناسب برای اعمال این موارد با توجه به مبانی مندرج در مفاهیم نظری گزارشگری مالی به عمل آمده است. استانداردهای حسابداری را مورد جراحی قرار داده ایم و حالاانتظار داریم سرمایه گذار خارجی هم جرح و تعدیل های ما را بپذیرد. ما قبول نکرده ایم که اجرای قانون سبب نمی شود که ما اصول پذیرفته شده حسابداری و استانداردهای حسابداری را نادیده بگیریم.

تعدادی مثال، بحث را روشن تر می کند:
۱- در ایالات متحده آمریکا بر اساس اصول پذیرفته شده، در حسابداری موجودی کالامی شود از روش اولین صادره از آخرین واردهLIFO استفاده کرد، در صورتی که از نظر قوانین مالیاتی آمریکا استفاده از روش های میانگین و اولین صادره از اولین وارده FIFO مورد قبول است. این امر باعث نمی شود که حسابداران آمریکایی رویه حسابداری شرکت را به منظور گزارشگری مالی به دلیل آمره بودن قانون قبول نکنند.
۲- در ایران در مورد استاندارد حسابداری شماره ۱۱ برای تجدید ارزیابی دارایی ها موضوع پاراگراف ۴۲ برخلاف استاندارد بین المللی حسابداری شماره ۱۶، مازاد تجدید ارزیابی دارایی ها که یک درآمد غیرعملیاتی تحقق نیافته است را به موجب همان تجویز قانون به طور مستقیم همچنان به حساب افزایش سرمایه منظور می کنند. اولادر ایالات متحده آمریکا به لحاظ پایبندی ساختاری به اصول محافظه کاری و بهای تمام شده تجدید ارزیابی دارایی ها غیرمجاز است. ثانیا هر چند که استاندارد بین المللی حسابداری شماره ۱۶ تجدید ارزیابی دارایی ها را مجاز شمرده (بنده در مقالات متعدد بیان کرده ام که این تجدید ارزیابی دارایی ها برخلاف منافع ملی ما بوده و به اقتصاد ملی و مدیریت واحدهای تجاری لطمه جدی وارد می کند و آثار آن در اقتصاد ما نمایان شده است) لیکن منظور کردن آن به حساب سرمایه را مجاز نکرده است. مازاد تجدید ارزیابی که به حساب سرمایه منظور شد چگونه بعدا می تواند طبق بند ۴۰ استاندارد ۱۱ مورد عمل قرار گیرد. سرمایه گذاری که در سرمایه گذاری بعد از تجدید ارزیابی گرفتار شده در صورتی که روزی اقتصاد مملکت سروسامان پیدا کند و قیمت ها تصحیح شود در مورد پولی که برای درآمد غیرعملیاتی تحقق نیافته، پرداخت کرده چه باید بکند؟ اگر سازمان حسابرسی استقلال به مفهوم آیین رفتار حرفه ای داشت آیا اجازه می داد که استانداردهای حسابرسی به راحتی مورد دستکاری قرارگیرد؟ چرا جامعه باید هزینه خروج یک شرکت از شمول ماده ۱۴۱ قانون تجارت را پرداخت نماید؟
۳- در پاراگراف ۵۰ همان استاندارد حسابداری شماره ۱۱، مبلغ استهلاک پذیر دارایی پس از کسر ارزش باقیمانده آن تعیین می شود، چون ماده ۱۵۱و۱۵۰ قانون مالیات های مستقیم در محاسبه استهلاک ارزش اسقاطی را به دلیل منظور ننموده است، حسابداران ایرانی هم این نحوه عمل را طبق استانداردهای حسابداری به نحو مطلوب تلقی کرده اند!
۴- استاندارد بین المللی حسابداری شماره ۲۱ تفاوت تسعیر ارز را به حساب سود و زیان شناسایی می کند، در صورتی که استاندارد حسابداری شماره ۱۶ پس از اصلاح استاندارد، زیان ناشی از تسعیر ارز را به حساب دارایی منظور می کند. این شیوه عمل ازSIC11 یعنی کمیته دائمی تفسیر مبنی بر سرمایه ای کردن زیان ناشی از تسعیر ارز که در سال ۲۰۰۵ منسوخ شده برگرفته شده است. آیا می شود زیان یک واحد تجاری را به این راحتی به دارایی تبدیل و در طول سال های آتی مستهلک کرد و پول آن را از سرمایه گذار داخلی و خارجی گرفت؟ اگر سازمان حسابرسی نهادی مستقل بود آیا باز هم این اتفاق می افتاد؟
۵- صورت های مالی نمونه بانک ها که تحت عنوان IFRS اخیرا منتشر شده دچار پست مدرنیسم است در حدی که صورت های مالی مذکور با اصول اولیه و معادله حسابداری هم مطابقت ندارد و متخصص مالی را برای تحلیل این صورت ها خلع سلاح می کند. پست مدرنیسمی از آن نوع که مفهوم هنر دراماتیک را از تئاتر می گیرد. اجازه بدهید بگویم با گسترش این شیوه ها در حرفه حسابداری، باید که ایمان بیاوریم به آغاز فصل سرد!

به نظر می رسد گاهی ما با استانداردهای حسابداری شوخی می کنیم. از سال ۱۳۵۷ تا کنون در کشور ما ۱۱ دولت و ۱۰ مجلس مصدر کار شده اند که هر یک مدافع منافع گروه، قشر یا طبقه خاصی بوده اند. مگر استانداردهای حرفه حسابداری را با منافع گروه های خاص مورد جرح و تعدیل قرار می دهند. استانداردها ابزار دست حسابداران برای انجام وظایف حرفه ای آنان بوده و حسابداران نیز مدافع منافع عموم هستند. ظاهرا برخلاف سایر جوامع، دیگر منافع عموم در جامعه ما عبارت متعالی و معنا داری نیست. مگر در آمریکا با روی کارآمدن یک رئیس جمهور رئوف و مهربان یا رئیس جمهور خشن، مجلس دموکرات یا جمهوری خواه، استانداردهای حسابداری تغییر می کنند.اگر می خواهیم استانداردهای بین المللی را مورد عمل قرار دهیم IFRS1 مقرر کرده است که چه باید بکنیم. آخرین ویرایش تمام IASها، IFRSها IFRICها و SICهایی که هنوز معتبر هستند با در نظر گرفتن استثنا ها و معافیت های اختیاری مندرج در همان IFRS1مورد استفاده قرار گیرند.
بنیاد IFRS می گویدکه ترجمه، بخش حیاتی برای دستیابی به ماموریت بنیاد IFRS در ایجاد یک مجموعه واحد از استانداردهای حسابداری سراسری با کیفیت بالابرای استفاده در سراسر جهان است. ترجمه استانداردها بخش مهمی از تصمیم کشور برای به کارگیری استانداردهای بین المللی گزارشگری مالی است. بنیاد باور دارد که کشورهایی که استانداردهای بین المللی گزارشگری مالی را انتخاب یا استفاده از آنها را مجاز می کنند اگر به درستی و به طور کامل در هر زبانی وارد شود از مزایای شفافیت و قابلیت مقایسه بهره مند خواهد شد. برای حصول اطمینان از تحصیل مزایای حاصل از به کارگیری یا استفاده از استانداردها بنیاد IFRS سیاست ترجمه خود را بر مبانی زیر قرار داده است:

۱- فرآیند ترجمه رسمی مستلزم بازبینی کارشناسانه ترجمه ها است.
برای حصول اطمینان از بهترین ترجمه تکنیکی، تمام ترجمه های استانداردهای بین المللی گزارشگری مالی توسط کمیته ای از حسابداران متخصص با گویش زبان مادری کشور خودشان با دانش و مهارت حرفه ای اثبات شده در آن حوزه بازبینی می شود.

۲-بنیاد IFRS کنترل فرآیند ترجمه استانداردهای بین المللی گزارشگری مالی را برای خود محفوظ نگه می دارد.
برای حصول اطمینان از یکنواختی IFRSها در بین تمام زبان ها و اینکه ترجمه ها از استانداردهای بالایی برخوردار باشند، بنیاد IFRS کنترل نهایی فرآیند ترجمه ها و سایر مطالب از قبیل طبقه بندی استانداردهای بین المللی گزارشگری مالی IFRS Taxonomy را برای خود محفوظ نگه می دارد.

۳- تنها یک ترجمه برای هر زبان مورد حمایت قرار می گیرد.
از آنجا که ترجمه های متعدد استانداردهای بین المللی گزارشگری مالی برای یک زبان قابلیت مقایسه، شفافیت و پایداری بلندمدت کیفیت بالای ترجمه IFRS را با خطر مواجه می کند، بنابراین بنیاد فقط یک ترجمه برای هر زبان را مورد حمایت قرار می دهد.

فرآیند ترجمه رسمی و سیاست بنیاد به این شرح است:
۱- ترجمه حرفه ای
۲- بازبینی از سوی کمیته ای از حسابداران خبره بنیاد IFRSواژه های کلیدی را از IFRSاستخراج می کند.
واژه های کلیدی توسط مترجم ترجمه می شود.
واژه های ترجمه شده در کمیته مورد توافق قرار می گیرد.

مترجم واژه های کلیدی و منابع IFRS برای ترجمه IFRSها را با استفاده از نرم افزار ترجمه کامپیوتری مورد استفاده قرار می دهد. کمیته پیش نویس ترجمه را برای حصول اطمینان از صحت و یکنواحتی بازبینی و متن نهایی می شود. تیم ترجمه، به کارگیری، کپی رایت (TAC) Translation، Adoption & Copyrightبنیاد IFRS اعضای کمیته بازبینی را تایید می کند.کمیته بازبینی مرکب از بهترین گروه نمایندگی در دسترس از لحاظ خبرگی حرفه ای، تنوع تجربی، بازرگانی و تجارت بین المللی برای کمک به تولید ترجمه های با کیفیت بالای IFRS است.

تیمTAC اعضا را بر مبنای معیارهای زیر تایید می کند:
۱- سخن گفتن به زبان محلی در زبان هدف(زبان مادری).
۲- دانش و درک بسیار خوب زبان انگلیسی معمولامسلط.
۳- شایستگی فنی و دانش حسابداری مالی و گزارشگری.
تمام اعضای کمیته بازبینی فارغ از اینکه از حرفه حسابداری، تهیه کننده، استفاده کننده یا دانشگاهی باشند، باید از سطح بالای دانش و شایستگی فنی در حسابداری مالی و گزارشگری برخوردار باشند. اعتبار کمیته بازبینی و تک تک اعضای آن کارآیی و موثر بودن فرآیند ترجمه با اعضایی که چنان دانش و مهارت هایی داشته باشند، به دست خواهد آمد.

۴- تعهد به ماموریت بنیاد IFRS و منافع عموم.
من از اینکه نهادی از ایران با بنیاد IFRS مذاکره و قراردادی برای ترجمه استانداردها در انطباق با معیارها و ضوابط بنیاد IFRS منعقد کرده یا کمک مالی (در صورتی که بنیاد چنان کمک های مالی به کشور ها برای ترجمه استانداردهای بین المللی گزارشگری کند) دریافت کرده باشد، اطلاعی ندارم؛ لیکن امیدوارم کارهای مربوط به استانداردهای حسابداری در ارتباط با هیات استانداردهای بین المللی حسابداری IASB به نحوی انجام شود که فارغ از تنگ نظری و منافع مالی و غرور فردی یا گروهی، کاری اساسی انجام گیرد. گمان نمی کنم ما از بقیه کشورهایی که ترجمه IFRS را انجام داده و در سایت بنیاد IFRS قرار داده اند، پایین تر باشیم. مهم این است که نهاد مستقلی، متولی و تمام امکانات حرفه حسابداری را با صبوری و شکیبایی سازماندهی و مدیریت کند. تجمیع توان موجود در تک تک اعضای حرفه حسابداری انجام این ماموریت را تسهیل خواهد کرد. پیشنهاد می کنم که بورس اوراق بهادار

نیز چنان صبوری و شکیبایی را در انتقال به استانداردهای بین المللی گزارشگری تا انجام این مهم به خرج دهد تا صورت های مالی دقیقا منطبق بر استانداردهای بین المللی گزارشگری مالی تهیه شوند؛ در غیر این صورت صورت های مالی تهیه شده چیزی شبیه شتر گاو پلنگ در ادبیات مکتوب ما خواهد بود.

به قول دکتر شفیعی کدکنی:
به کجا چنین شتابان
گون از نسیم پرسید

به شکوفه ها، به باران
برسان سلام ما را.

منبع:دنیای اقتصاد



نسخه قابل چاپ نسخه قابل چاپ
icon برچسب ها: , , , , , , , , , , , , , ,
  • نوشته: مدیر سایت
  • تاریخ: ۳ اسفند ۱۳۹۵
  • بدون نظر
  • آمار : 848 بازدید
  • ارسال نظر

    نام:

    ایمیل:

    وب سایت:

    متن و پیام شما: