ضوابط اصلاح اشتباه محاسبه در مالیات و اعتبارات ارزش افزوده

بر اساس ماده ۳۰ آیین‌نامه اجرایی ماده ۲۱۹ قانون مالیات‌های مستقیم (با آخرین اصلاحات و الحاقات) و نامه شماره ۲۱۰/۱۶۹۴۵/د مورخ ۱۴۰۵/۰۳/۰۴ معاون سازمان امور مالیاتی، هرگاه مأموران مالیاتی در محاسبه مأخذ یا درآمد مشمول مالیات یا مالیات متعلق یا اعتبارات ارزش افزوده (مالیات و عوارض پرداختی) اشتباه کرده باشند، ضوابط زیر حاکم است. این حکم در حسابرسی‌های غیرسیستمی نیز جاری است.

۱. اشتباه منجر به افزایش

اگر پیش از قطعیت مأخذ یا درآمد مشمول مالیات یا اعتبارات ارزش افزوده، اصلاح اشتباه به افزایش مأخذ، درآمد مشمول مالیات، مالیات یا مانده بدهی مالیات و عوارض منجر شود:

· در مالیات‌های مستقیم: با رعایت مهلت مرور زمان ماده ۱۵۷ قانون مالیات‌های مستقیم.

· در مالیات بر ارزش افزوده: بدون رعایت مهلت مرور زمان یادشده.

  گزارش لازم به مسئول حوزه کاری حسابرسی ارائه می‌شود.

۲. اشتباه منجر به کاهش

اگر پیش یا پس از قطعیت، اصلاح اشتباه به کاهش مأخذ، درآمد مشمول مالیات، مالیات یا مانده بدهی مالیات و عوارض منجر شود، گزارش لازم بدون رعایت مهلت مرور زمان به مسئول حوزه کاری حسابرسی ارائه می‌شود.

۳. اقدام پس از تأیید گزارش

در صورت تأیید گزارش توسط مسئول حوزه کاری حسابرسی و طبق دستور وی:

· مالیات‌های مستقیم: در فرض افزایش، با رعایت مرور زمان مالیاتی؛ در فرض کاهش، بدون رعایت مرور زمان.

· مالیات بر ارزش افزوده: در فرض کاهش، بدون رعایت مهلت زمانی؛ در فرض افزایش، تنها تا قبل از قطعیت.

  سپس حسب مورد، اصلاح اشتباه محاسبه و صدور برگ تشخیص، برگ مطالبه یا برگ قطعی مالیات اصلاحی و ابلاغ آن به مؤدی انجام می‌شود.

  یک نسخه از برگ اصلاحی باید برای رسیدگی به دادستانی انتظامی مالیاتی ارسال شود تا در صورت احراز تخلف، مطابق مقررات با متخلف یا متخلفان رفتار شود.

۴. اشتباه در اوراق قطعی مالیاتی

اگر اشتباه در اوراق قطعی ناشی از اشتباه در محاسبه جرایم، قبوض پرداخت مالیات یا اعتبار مالیاتی باشد، گزارش لازم برای مسئول حوزه کاری حسابداری مؤدیان تنظیم می‌شود. در صورت تأیید و طبق دستور وی، نسبت به اصلاح اشتباه محاسبه بدهی مالیاتی، صدور برگ قطعی اصلاحی و ابلاغ آن به مؤدی اقدام می‌شود.

۵. مفهوم اشتباه محاسبه

مصادیق اشتباه محاسبه شامل موارد زیر است، مشروط بر اینکه تغییری در مبانی تشخیص مأخذ یا درآمد مشمول مالیات یا اعتبار مالیاتی ایجاد نشود:

· وجود داده‌های ناصحیح؛

· اشتباه در بهره‌برداری از اطلاعات؛

· عدم انتقال صحیح داده‌ها یا به‌طور کلی عدم انتقال داده‌ها از کاربرگ تهیه‌شده به سیستم؛

· اشتباه محاسباتی در کاربرگ‌های تهیه‌شده در زمان حسابرسی مالیاتی.

۶. تبصره‌ها

· تبصره ۱: با صدور برگ تشخیص، مطالبه یا قطعی مالیات اصلاحی، اوراق مالیاتی قبلی در این ارتباط حسب مورد باطل تلقی و مطابق قوانین و مقررات اقدام می‌شود.

· تبصره ۲: اگر در محاسبه مأخذ یا درآمد مشمول مالیات بیش‌برآوردی صورت گرفته و به تأیید اداره کل امور مالیاتی ذی‌ربط برسد و منجر به کاهش مالیات یا جرایم متعلقه شود، مطابق مقررات این ماده اقدام می‌شود.

· تبصره ۳: چنانچه مؤدی به استناد آرای هیئت عمومی دیوان عدالت اداری، تصویب قوانین مؤخر یا قوانین و مقررات موضوعه، استحقاق استفاده از معافیت، اعتبار، مشوق مالیاتی یا نرخ صفر مالیاتی را داشته باشد و این امر به کاهش مالیات، عوارض یا جرایم مالیاتی منجر شود، با احراز شرایط توسط اداره کل امور مالیاتی ذی‌ربط، مطابق مقررات این ماده اقدام خواهد شد.

۷. تسری به حسابرسی غیرسیستمی

طبق نامه شماره ۲۱۰/۱۶۹۴۵/د مورخ ۱۴۰۵/۰۳/۰۴، با توجه به مفاد صدر ماده ۳۰ آیین‌نامه ماده ۲۱۹، حکم این ماده و تبصره‌های آن در خصوص حسابرسی‌های غیرسیستمی نیز جاری است.