چند نکته مهم در حسابرسی ارزش افزوده براساس ابلاغیه شماره ۶۸۵۶۹/۲۰۰ مورخ ۱۴۰۵/۰۸/۲۶ سازمان امور مالیاتی
– مأمور مالیاتی نمیتواند هر صورتحساب ثبتشدهای را به سلیقه خودش تغییر دهد!
اصل بر صحت اطلاعات ثبتشده در سامانه مؤدیان است؛ مگر اینکه خلاف آن اثبات شود. بنابراین رد تخفیف مندرج در صورتحساب الکترونیکی یا افزایش مأخذ مالیات با استناد به «ارزش منصفانه» بدون دلیل قانونی، مجاز نیست.
– ابطال صورتحساب الزاماً به معنی حذف اعتبار خریدار نیست!
اگر صورتحساب در کارپوشه با وضعیت ابطالی نمایش داده شود، نباید صرفاً بر همین اساس اعتبار خریدار را رد کرد یا دوره قبلی را دستکاری کرد. آثار صورتحسابهای اصلاحی، ابطالی و برگشت از فروش باید مطابق سازوکار سیستمی و دوره مربوط بررسی شود.
– تعدیل کاهشی فروش برای هر صورتحسابی قابل استفاده نیست!
کاهش مالیات و عوارض فروش صورتحسابهای الکترونیکی ثبتشده در سامانه، از طریق ردیف «تعدیلات کاهشی فروش» موضوعیت ندارد. این ردیف برای موارد مربوط به معاملات خارج از سامانه یا صورتحسابهای قبل از ۱۴۰۲/۱۰/۰۱ کاربرد دارد.
– یک معامله را نمیتوان دو بار بهعنوان فروش محاسبه کرد!
در رسیدگی باید مراقب بود فروش ثبتشده در سامانه با فروش خارج از سامانه یا اطلاعات سایر منابع تکراری محاسبه نشود.
– اعتبار خرید در کارپوشه، یک حق مهم برای خریدار است.
اگر صورتحساب الکترونیکی به کارپوشه خریدار منتقل شده و فاقد برچسب عبور از حد مجاز باشد، نمیتوان بدون دلیل قانونی اعتبار آن را در رسیدگی یا دادرسی رد کرد.
– صرف صوری بودن ادعایی فروشنده برای رد اعتبار کافی نیست.
اگر اسناد و مدارک دال بر غیرواقعی بودن معامله به دست آید، موضوع باید از مسیر قانونی پیگیری و به مرکز بازرسی و مبارزه با فرار مالیاتی و پولشویی اعلام شود تا اقدامات لازم از جمله غیرفعالسازی کارپوشه فروشنده انجام شود.
البته در صورت احراز صوری بودن معامله یا اعلام غیرواقعی بودن صورتحساب از سوی مرجع قضایی، آثار مالیاتی و جرائم مربوط باید مطابق مقررات تعیین تکلیف شود.
– خرید ثبتشده در چند سامانه، چند بار اعتبار ایجاد نمیکند!
اگر یک خرید در سامانههای مختلف ثبت شده باشد، این موضوع به معنای برخورداری از اعتبار مالیاتی مضاعف نیست. مأمور رسیدگی باید واقعیت معامله و عدم استفاده تکراری از اعتبار را بررسی کند.
– صورتحساب کاغذی خریدهای قدیمی را فراموش نکنید!
خریدهای خارج از سامانه مربوط به قبل از زمستان ۱۴۰۴، با رعایت شرایط قانونی، از جمله داشتن مشخصات خریدار در صورتحساب، رعایت مقررات آییننامه ماده ۹۵ و احراز اصالت و ارتباط خرید با فعالیت مؤدی، میتوانند قابل پذیرش باشند.
جمعبندی:
این ابلاغیه را باید از دو جهت جدی گرفت:
از یک طرف، دست مأمور رسیدگی را برای تعدیلات سلیقهای و رد اعتبار بدون مستند محدود میکند؛ از طرف دیگر، اجازه نمیدهد مؤدی با ثبت مضاعف خرید و فروش یا استفاده نادرست از صورتحسابهای ارجاعی، مالیات واقعی خود را کاهش دهد.
نکته مهم برای حسابداران: در رسیدگی ارزش افزوده، فقط به وضعیت فعلی صورتحساب در کارپوشه اکتفا نکنید؛ تاریخ صدور، تاریخ اصلاح یا ابطال، واکنش خریدار و فروشنده و دوره تعلق مالیات را کنار هم بررسی کنید.

