نظر به اينکه به موجب اصلاحيه قانون مالياتهاي مستقيم مصوب 27/11/1380 تغييراتي در مقررات ناظر بر ماده 138 و تبصره يک آن به عمل آمده است. لذا به منظور اتخاذ رويه واحد و ايجاد امکان استفاده از تسهيلات مقرر در ماده مذکور دستورالعمل  اجرائي، به شرح زير ابلاغ مي گردد:

1- بر اساس مفاد ماده 138 اصلاحي، منحصراً شرکتهاي تعاوني و خصوصي مشمول مزاياي مقرر در ماده مزبور مي باشند.

2- آن قسمت از سود ابرازي شرکتهاي تعاوني و خصوصي که براي توسعه و بازسازي و نوسازي يا تکميل واحدهاي موجود صنعتي و معدني يا ايجاد واحدهاي جديد صنعتي و يا معدني مصرف گردد، با رعايت شرايط ذيل مي توانند از معافيت مالياتي موضوع ماده 138 اصلاحي بهره مند گردد:

1-2- قبل از شروع به اجراي طرح، گزارش توجيهي فني، اقتصادي و مالي ذيربط به طرح توسعه و بازسازي و نوسازي يا تکميل واحدهاي موجود صنعتي و معدني يا ايجاد واحدهاي صنعتي يا معدني جديد را ” در قالب طرح سرمايه گذاري معين” به وزارتخانه ذيربط تسليم و مجوز لازم را تحصيل کرده باشد.

2-2- برنامه زمان بندي اجراي طرح سرمايه گذاري و همچنين شروع و خاتمه طرح در گزارش مزبور مشخص شده باشد.

3-2- هزينه هاي ” طرح سرمايه گذاري” بايد در گزارش توجيهي مذکور به تفکيک تعيين شده باشد.

4-2- انجام هزينه هاي هر طرح بايد در حسابهاي جداگانه ثبت گردد و قابل تطبيق با اقلام هزينه مندرج در گزارش توجيهي طرح سرمايه گذاري مربوط باشد.

5-2- چنانچه طي دوره اجراي طرح، هزينه هاي مربوط به هر فصل بيشتر از اقلام مندرج در گزارش توجيهي طرح، هزينه شده باشد در صورتي که پس از رسيدگي،هزينه هاي انجام شده مورد تأييد قرار گيرد و در مجموع کل مبلغ سرمايه گذاري تغييري حاصل نگردد موجب محروميت از معافيت نخواهد شد.

6-2- گزارش توجيهي و مستندات و مدارک مربوط به طرح سرمايه گذاري همراه با اظهارنامه مالياتي اولين سال اجراي طرح به اداره امور مالياتي ذيربط تسليم گردد.

7-2- شرکت براي هر طرح سرمايه گذاري، حداکثر تا چهار سال مي تواند از معافيت مزبور استفاده نمايد. معافيت از سود ابرازي براي اولين سال مالي شروع طرح و سه سال بعداز آن قابل اعمال خواهد بود.

8-2- طرح حداکثر ظرف مدت يک سال پس از مهلت تعيين شده در گزارش توجيهي طرح سرمايه گذاري به بهره برداري برسد.

3- در صورتي که هزينه هاي انجام شده بابت طرح يا طرحهاي سرمايه گذاري در يکسال مالي مازاد بر سود ابرازي همان سال باشد معافيت مالياتي مازاد مذکور در سنوات بعدي قابل استفاده خواهد بود و در هر حال جمع مدت استفاده از معافيت بيش از چهارسال با احتساب اولين سال مالي شروع اجرايي طرح نخواهد بود.

4- نظر به اينکه سود ابرازي، با تسليم اظهارنامه، يا ترازنامه و حساب وسود و زيان در مهلت مقرر قانوني براي اداره امور مالياتي محرز مي شود، بنابراين عدم تسليم اظهارنامه يا ترازنامه و حساب سود وزيان در فرجه قانوني، موجب محروميت از معافيت مالياتي مقرر، براي همان سال عملکرد خواهد بود.

5- چنانچه مؤدي اظهارنامه يا ترازنامه و حساب سود و زيان مربوط را در مهلت مقرر قانوني تسليم کرده و سود ابراز نموده باشد ليکن به دلايل ديگري درآمد مشمول ماليات وي از طريق علي الرأس تشخيص گردد، به شرط داشتن سايرشرايط از معافيت مالياتي مقرر بهره مند خواهد شد.

6- راجع به مقررات تبصره 1 ماده 138 اصلاحي قانون مالياتهاي مستقيم نيز در صورت بروز هر يک از موارد مندرج در اين تبصره، علاوه بر وصول معادل مبلغ معافيت هاي مالياتي منظور شده، موضوع متن ماده اخيرالذکر از تاريخ سررسيد پرداخت آن مالياتها، جريمه مقرر در ماده 190 قانون مالياتهاي مستقيم به ميزان 5/2درصد به ازاء هر ماه وصول خواهد شد.

7- رسيدگي به هزينه هاي اجرايي طرح يا طرحهاي سرمايه گذاري و احراز آن در قالب طرح          سرمايه گذاري معين، ارايه شده از طرف مؤدي مالياتي بعهده ادارات امور مالياتي و حسابداران رسمي حسب مورد خواهد بود.

8- چنانچه شرکت، اجازه توسعه يا تکميل واحدهاي صنعتي و معدني موجود يا ايجاد واحدهاي صنعتي و معدني جديد را قبل از سال 1381 از وزارتخانه ذيربط اخذ نموده و از سود ابرازي حاصل از فعاليتهاي صنعتي و معدني عملکرد سال 1380 و سالهاي قبل از آن براي طرح مزبور اقدام به اندوخته کرده باشد، موضوع تابع مقررات ماده 138 و تبصره يک و دو قانون قبل از اصلاحيه اخير بوده که در صورت دارا بودن ساير شرايط مشمول معافيت مالياتي ماده مزبور خواهد بود.

9- جهت روشن شدن بيشتر موضوع و به عنوان مثال ماليات متعلق به سود ابرازي شرکت با اعمال معافيت مقرر در ماده اصلاحي ياد شده در فرض هاي مختلف به شرح زير محاسبه مي شود:

شرکتي طرح سرمايه گذاري خود را جهت سنوات 84- 1381 به وزارت صنايع و معادن ارايه و در سال 1381 مجوز مربوط را اخذ نموده و اطلاعات مربوط به هزينه هاي انجام شده طرح و سود ابرازي شرکت طي سنوات ياد شده به شرح جدول ذيل باشد:

(ارقام ميليارد ريال)

براي محاسبه ماليات

1-9- عملکرد سال 1381،چون هزينه هاي انجام شده بيش از سود ابرازي است، ماليات کل سود مربوطه مشمول معافيت 50درصد به شرح زير مي باشد.

312= 25%×50%×2500

2-9- عملکرد سال 1382، سود ابرازي بيش از هزينه هاي انجام شده طرح طي سال مورد بحث مي باشد ضمناً مبلغ 500 ميليارد از هزينه هاي سال قبل نيز مي تواند از معافيت اين ماده بهره مند شود.

250= 25%×50%×(500+1500)

3-9- عملکرد سال 1383 چون شرکت داراي زيان بوده لذا هزينه طرح انجام شده در سال مزبور نمي تواند از معافيت مالياتي موضوع ماده (138) استفاده نمايند.

4-9- عملکرد سال 1384، سود ابرازي مبلغ 4500ريال و هزينه اجرايي طرح در آن سال 3000 ريال است بنابراين در سال مذکور مؤدي علاوه بر هزينه اجراي طرح در سال مذکور مي تواند مبلغ 1500ريال از هزينه اجراي طرح مربوط به سال 1383 که داراي زيان بوده از معافيت ماليات بهره مند شود.

562،5= 25%×50%×( 1500÷3000)

عيسي شهسوارخجسته

‌قانون تنظیم بخشی از مقررات تسهیل نوسازی صنایع کشوروآیین نامه اجرایی