حسابان وب

واکاوی در نرخ‌ها و معافیت‌های مالیاتی در اصلاحیه قانون مالیات‌ها

0 295

هوفر

با عنایت به سیاست اعتبار مالیاتی با نرخ صفر، قانونگذار نیز در آخرین اصلاحیه قانون مالیاتها مصوب ۹۴/۴/۳۱ در بخش معافیتها، تغییرات زیادی را در این بخش اعمال نموده است که مصداق بارز این موضوع را می توان در ماده (۱۳۲) قانون مالیات‌ها مشاهده کرد.


به گزارش ایلنا، طی سال‌های اخیر قانون مالیاتهای مستقیم چندین بار مورد اصلاح و بازنگری جزئی و کلی قرار گرفته است که بخش عمده ای از این تغییرات مربوط به نرخها و معافیتهای مالیاتی است. بدون تردید یکی از سیاستهای تشویقی دولت برای مودیان در امر مالیات کاهش نرخهای مالیاتی و اعطای معافیتهای مالیاتی است. گرچه کاهش نرخها و تسهیلات مالیاتی موجب تقلیل در میزان مالیات یا به عبارتی عامل کاهنده مالیات محسوب می شوند، اما در مقابل می توانند به تحقق برنامه های دولت شتاب بیشتری بخشیده و از این طریق کاهش درآمد دولت را جبران نماید.


معمولاً معافیت مالیاتی برای توسعه و رونق هر چه بیشتر برخی از مناطق کشور و یا توسعه و گسترش فعالیتهای خاص و یا کمک به قشرهای محروم و آسیب پذیر جامعه مورد استفاده قرار می گیرد. در واقع بهره مندی از این سیاستها در هر مورد توجیهات اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و … را طلب می کند. اما ناگفته نماند در پاره ای از موارد، اعطای معافیتها و حمایت های مالیاتی می تواند موجب عدم شفافیت فعالیتهای اقتصادی در بخشهای مذکور گردد. از این رو برای آنکه کلیه فعالیت های اقتصادی از شفافیت کامل برخوردار گردند، دولت به موجب ماده (۱۱۹) قانون برنامه پنج ساله پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران، موظف به جایگزینی سیاست اعتبار مالیاتی با نرخ صفر به جای معافیت های قانونی مالیاتی شده است. لذا در ذیل جهت آگاهی بیشتر، ماده مذکور به اختصار مورد بررسی قرار می گیرد.


دولت موظف است در راستای هدفمندسازی معافیت های مالیاتی و شفاف سازی حمایت های مالی، اقدامات ذیل را انجام دهد.

الف) جایگزینی سیاست اعتبارمالیاتی با نرخ صفر به جای معافیتهای قانونی مالیاتی

ب)ثبت معافیتهای مالیاتی مذکور به صورت جمعی- خرجی در قوانین بودجه سالانه


ضمناً به اشخاص حقیقی و حقوقی مشمول معافیت های قانونی مذکور، مالیات تعلق نمی گیرد. (ماده ۱۱۹ قانون برنامه پنجم و تبصره آن)

منظور از اعتبار مالیاتی در واقع تشویق، امتیاز و یا تخفیفی است که به صورت کسر یا تهاتر در ازاء مالیات متعلق در نظر گرفته می شود. همچنین اعتبار مالیاتی برای اهداف مختلفی همچون تهاتر مالیات های تکلیفی، مالیات های خارجی و بخشی از هزینه های سرمایه گذاری در قبال بدهی مالیاتی اعطا می گردد.


ضمناً در برخی از کشورها پایه معاف از مالیات مودیان به صورت اعطای اعتبار مالیاتی تامین می‌شود.

شایان گفتن است اصطلاح بودجه جمعی – خرجی مانند دو وزنه مساوی است که به دو طرف بودجه یعنی درآمدها و هزینه ها اضافه می شود.


مفهوم جمعی – خرجی یک اصطلاح سنتی در بودجه ریزی دولتی است و بدین مفهوم است که صرفاً ارقام آن در ردیف های درآمد و هزینه ای منظور می شود اما عملاً درآمدی حاصل نشده و وجهی نیز پرداخت نمی شود. در واقع بودجه جمعی- خرجی اعتباری است که در بودجه کل کشور منظور می شود ولی برای هزینه، به دستگاههای اجرائی پرداخت نمی شود، بلکه از اعتبار آنان برداشت می شود. به عبارت دیگر بودجه جمعی – خرجی نقش کاتالیزور را داشته و از یک طرف به عنوان هزینه و از طرف دیگر به عنوان درآمد در بودجه کل کشور ظاهر می گردد.


با عنایت به سیاست اعتبار مالیاتی با نرخ صفر، قانونگذار نیز در آخرین اصلاحیه قانون مالیاتها مصوب ۹۴/۴/۳۱ در بخش معافیتها با پیروی و تبعیت از این سیاست، تغییرات زیادی را در این بخش اعمال نموده است که مصداق بارز این موضوع را می توان در ماده (۱۳۲) قانون مالیاتها مشاهده کرد.


درآمد ابرازی ناشی از فعالیتهای تولیدی و معدنی اشخاص حقوقی غیردولتی در واحدهای تولیدی یا معدنی که برای آنها پروانه بهره برداری صادر یا قرارداد استخراج و فروش منعقد گردیده و همچنین درآمدهای خدماتی بیمارستانها، هتلها و مراکز اقامتی گردشگری اشخاص یاد شده گه از طرف مراجع قانونی ذیربط برای آنها پروانه بهره برداری صادر شده است از تاریخ شروع بهره برداری یا استخراج یا فعالیت به مدت پنج سال و در مناطق کمتر توسعه یافته به مدت ۱۰ سال با نرخ صفر مشمول مالیات می باشد . (صدر ماده ۱۳۲) ضمناً علاوه بر اصلاح معافیتهای ماده (۱۳۲) قانون مالیاتها، در بخش صاحبان مشاغل نیز، معافیتها مورد بازنگری قرار گرفته است که در ذیل بدان اشاره می شود.


در صورتی که هر شخص حقیقی دارای بیش از یک واحد شغلی باشد، مجموع درآمد واحدهای شغلی وی با کسر فقط یک معافیت موضوع این ماده مشمول مالیات به نرخهای مذکور در ماده (۱۳۱) قانون مالیاتها می شود.(تبصره ۲ ماده ۱۰۱) با مطالعه قانون مالیاتها می توان دریافت که عمده تغییرات در بخش نرخهای مالیاتی به مواد (۸۵) و (۱۳۱) مربوط می شود که در ادامه هر یک به تفکیک مورد تجزیه و تحلیل قرار می گیرد.

نرخ مالیات بر درآمد حقوق کارکنان دولتی و غیردولتی مازاد بر مبلغ مذکور در ماده (۸۴) قانون مالیاتها و تا هفت برابر آن مشمول مالیات سالانه ده درصد و نسبت به مازاد آن بیست درصد است. (ماده ۸۵)


با مطالعه تطبیقی ماده مذکور در قبل و پس از اصلاحیه قانون، ملاحظه می شود که در گذشته نرخ مالیات بردرآمد حقوق در مورد کارکنان دولت پس از کسر معافیت موضوع ماده (۸۴) به نرخ مقطوع ده درصد (۱۰%) محاسبه می گردید. در حالیکه در خصوص سایر حقوق بگیران پس از کسر معافیت موضوع ماده (۸۴) تا مبلغ چهل و دومیلیون (۴۲/۰۰۰/۰۰۰) ریال به نرخ ده درصد (۱۰%) و نسبت به مازاد آن به نرخهای مقرر در ماده (۱۳۱) قانون مالیاتها اعمال می شد اما در اصلاحیه قانون مالیاتها مصوب ۹۴/۴/۳۱ نرخهای مالیاتی در هر دو بخش دولتی و غیر دولتی بطور یکسان و یکنواخت تعیین شده است.


علاوه بر اصلاح ماده (۸۵) قانون مالیاتها، قانونگذار در ماده (۱۳۱) نیز نسبت به تعدیل نرخهای مالیاتی اصلاحاتی را بعمل آورده که به اختصار به آن اشاره می شود.


با مقایسه تطبیقی میان ماده (۱۳۱) قانون مالیاتها قبل و پس از اصلاح، مشاهده می شود که نصاب سی میلیون (۳۰/۰۰۰/۰۰۰) ریال به پانصد میلیون (۵۰۰/۰۰۰/۰۰۰) ریال بدون تغییر نرخ(۱۵%) افزایش یافته، در حالیکه در نصابهای بالاتر، نرخها تعدیل شده، بطوریکه تا قبل از اصلاح قانون مالیاتها، نسبت به مازاد یک میلیارد (۱/۰۰۰/۰۰۰/۰۰۰) ریال درآمد مشمول مالیات به نرخ سی و پنج درصد (۳۵%) از صاحبان مشاغل، مالیات مطالبه می گردید. اما در آخرین اصلاحیه مصوب ۹۴/۴/۳۱ با همین نصاب، نرخ به بیست و پنج درصد (۲۵%) کاهش یافت که امید است در آینده نزدیک این امر بتواند به تحقق عدالت مالیاتی کمک نماید. زیرا در گذشته بدلیل وجود نرخهای متفاوت در نصابهای یکسان (بیش از یک میلیارد ریال درآمد مشمول مالیات) برای اشخاص حقیقی و حقوقی مالیاتهای متفاوتی را مطالبه می نمودند که این اقدام قانونگذار در اصلاحیه قانون موجب رفع یکی از کاستی های مهم قانون مالیاتها شده است.


امید است با تعدیل نرخها و نیز بازنگری در بخش معافیتها، اولاً تبعیض های میان مودیان که مانع تحقق عدالت مالیاتی می شود، از میان برداشته شده و ثانیاً با اعطای تسهیلات مالیاتی، دیگر نظام مالیاتی با عدم شفافیت فعالیت های فعالان اقتصادی مواجه نگردد.



ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.